Dünyadan Adana'ya Disleksi
Tüm dünyada ve ülkemizde her yıl disleksi olan birey analizi yapılmaktadır.
Ancak, Adana özelinde bu yönde çok bir analiz bulunmamaktadır. İşte size Dünya, Türkiye ve Adana'da disleksi olan bireylerin bilimsel analizi.
Disleksiye dair ilk bulgular, W. Pringle Morgan tarafından 1896 yılında elde edildi ve bu bulgular British Medical Journal'da yayınlandı. Önce bir görme bozukluğu olarak düşünülen disleksi, yapılan araştırmalar ile bugünkü konumuna gelmiştir.
20. yüzyılın ilk çeyreğinden itibaren disleksiye dair tüm dünyada gelişen farkındalık, daha çok bilimsel çalışma yapılmasını tetiklemiş ve araştırmalar ilerledikçe disleksinin çok ciddi bir farklılık olduğunu ortaya koymuştur. Klasik disleksi olarak tanımlanan "gelişimsel disleksi"nin yanında, edinsel disleksinin tespiti (travmatik beyin hasarı ve inme gibi nörolojik hasarlardan kaynaklı disleksi) bilim insanları için disleksiyi birinci derecede ciddiye alınması gereken bir konu haline getirmiştir.
Türkiye, özellikle 1970'li yılların başında disleksi ile tanışmış ancak yeterli çalışmalar üretilememiş, ülkemizdeki disleksi farkındalığı, bir çok ülkeye göre çok geç oluşmuştur. 2000'li yılların başından itibaren disleksinin önemli bir farklılık olarak görülmeye başlaması, devlet mekanizmasını da harekete geçirmiş ve bu konuda devlet destekli eğitim programları üretilmeye başlanmıştır.
Yapılan araştırmalar, gelinen noktada disleksi tanısı konulan kişi sayısının dünya nüfusunun % 10'unu oluşturduğunu göstermektedir. Ancak bu orana bağlı elde edilen sayı, yanıltıcı olabilir zira özellikle disleksi farkındalığı oluşmayan bir çok ülkede (ki bu ülkelerin toplam nüfusu, dünya nüfusunun en az % 40'ını oluşturmaktadır) disleksi farkındalığı gelişmemiştir. Uluslararası Disleksi Derneği, disleksi semptomlarının derecesine bağlı olarak disleksili birey sayısının dünya nüfusuna göre oranın % 15-20 seviyesine çıktığını tahmin etmektedir. Sonuç olarak dünyada en az 800 milyon disleksili birey olduğu konusunda uzmanlar hem fikirdirler.
Türkiye ise geç bir dönemde disleksi farkındalığını oluştursa da son 20 yılda bu konuda başarılı çalışmalar yapmıştır. Türkiye'de her 100 çocuktan (18 yaş altı bireyler) 11'inde disleksi belirtilerinin görüldüğü bilimsel çalışmalar ile ortaya konulmaktadır. Ayrıca % 6 oranında yetişkinlerde de disleksinin görüldüğü tespit edilen bir gerçektir.
Adana özelinde disleksili bireylere dair farkındalık, gün geçtikçe artmaktadır. Adana'nın devamlı göç alan bir şehir olması, özellikle doğu ve güneydoğudan gelen göçlerle nüfusu da hızla artan Adana, göç eden ailelerin çocuklarının Adana'daki eğitim alanındaki taramalara girmeleri nedeniyle, daha önce tespit edilemeyen disleksili çocuklar tespit edilebilmektedir.
2024 yılında Adana'da her 100 çocuğun 12'sinde disleksi farklılığı bulunduğu tahmin edilmektedir. Fakat bu oran gün geçtikçe artmakta, özellikle gelen göçlerle taramaya giren çocuklarda da disleksi görülmesi, disleksi sayısını artırmaktadır. Yetişkinlerde de durum pek farklı değildir. Yetişkinlerin çocuklara nazaran daha az taramaya girmeleri ve bu konuda yetişkinler arasında farkındalığın pek olmaması, tam bir tespit yapılmasında engel oluşturmaktadır. Ancak bilim insanlarının tahminleri Adana'da disleksili yetişkin birey sayısının da nüfusun en az % 4'ünü oluşturduğunu ortaya koymaktadırlar.
Bu oranlar göz önüne alındığında, 2024 yılının sonundaki verilere göre Adana'da 2 milyon 300 bine yakın kişi bulunmaktadır ve bunların en az 200 binlik kesimi, disleksi farklılığına sahiptir. Bu sayının en az 50 binini, çocuklar oluşturmaktadır.
Tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde ve nihayet güzel şehrimiz Adana'da da disleksi farkındalığı artmaktadır. Adana disleksi farkındalığı bakımından belli bir düzeye ulaşmış Türkiye'deki nadir şehirlerdendir. Biz Özel Çukurova Disleksi Özel Eğitim Merkezi olarak, Adana'da disleksi farklılığına dair farkındalığın artması için her gün yeni bir adım atıyoruz.
Adana'nın Çukurova ilçesinde bulunan eğitim merkezimiz, disleksi üzerine tarama - risk analizi - çözüm merkezi olarak tüm Adana'da disleksi farklılığı bulunan bireylere Devlet destekli özel eğitim hizmeti vermektedir.
Adana'da yaşayan 200 bini aşkın potansiyel disleksili bireyin ve ailelerinin bu yolculukta yalnız olmadığını, Özel Çukurova Disleksi Özel Eğitim Merkezi olarak bilimsel yöntemlerle yanlarında olduğumuzu hatırlatıyoruz.